Stefan Jarosz
Biografia
Stefan Jarosz (ur. 14 października 1903 w Rozwadowie nad Sanem, zm. 31 marca 1958 w Warszawie) był polskim geografem, podróżnikiem, krajoznawcą, taternikiem i działaczem ochrony przyrody.
Ukończył I Gimnazjum w Nowym Sączu, a następnie studiował na Wydziale Rolniczo-Leśnym Uniwersytetu Poznańskiego (1921–1925) i na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie w 1932 r. uzyskał stopień doktora filozofii na podstawie pracy Badania geograficzno-leśne w Gorcach.
Od najmłodszych lat poznawał Polskę, a następnie inne kraje. Działał na rzecz ochrony przyrody. W latach 1927–1929, 1935–1936 i 1936–1937 uczestniczył w trzech wyprawach do Ameryki Północnej. Był inicjatorem utworzenia Związku Podhalan w Północnej Ameryce.
W czasie II wojny światowej pracował w latach 1940–1942 przymusowo w kamieniołomie w Łącku, w 1942 był leśniczym w Ludźmierz na Podhalu, a w latach 1943–1945 nadleśniczym w polskich Tatrach, w Nadleśnictwie Zakopane z siedzibą w Jaszczurówce. Uczestniczył wtedy w działalności konspiracyjnej przeciwko okupantowi niemieckiemu. Był to zarazem okres jego najżywszej działalności taternickiej; ze Stanisławem Siedleckim przeszedł on w 1943 pd.-wsch. ścianę Zamarłej Turni, a w 1944 pd. ścianę Żabiego Konia, w zimie zaś (12 III 1944) pn.-zach. ścianę Świnicy.
Po wojnie w latach 1945–1950 był dyrektorem Biura Ochrony Przyrody w Ministerstwie Leśnictwa. W latach 1947–1952 wykładał na Uniwersytecie Poznańskim, a następnie na Uniwersytecie Warszawskim, zostając w 1955 docentem. Niespodziewana śmiertelna choroba przerwała jego życie w okresie najintensywniejszej pracy naukowej, dydaktycznej i publicystycznej. Został pochowany w Alei Zasłużonych Cmentarza na Powązkach.
Pozostawił po sobie 22 większe publikacje, przeszło 100 artykułów popularnonaukowych i popularnych oraz szereg recenzji. Był aktywnym członkiem Polskiego Towarzystwa Geograficznego i wiceprezesem PTTK. Za całokształt działalności na polu ochrony przyrody został w roku 1956 odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi, a w roku 1958 na Walnym Zgromadzeniu PTTK złotą odznaką Towarzystwa.
Niektóre prace: Parki narodowe i rezerwaty przyrody(1951); Krajobrazy Polski i ich pierwotne fragmenty(1954); Zarys ochrony przyrody(1955).
Był młodszym bratem Mieczysława (1886–1972) i Feliksa (ur. 1897), obu legionistów oficerów Wojska Polskiego, adwokatów i obrońców w procesach politycznych; żonaty z Krystyną (1923–2014), z którą miał córkę Grażynę (ur. 1954, doktor mikrobiologii), oraz był wujem Janusza Szubera.
Na jego cześć powstał Rezerwat przyrody im. doc. dr. Stefana Jarosza w obrębie Wolińskiego Parku Narodowego o powierzchni 9,68 ha.